Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2011

Η παράνομη αλιεία απειλή για την πέστροφα Ασπροποτάμου

Του Αποστόλη Ζώη
Μοτό: Ο σταθμός υπήρξε πρωτοπόρος εφαρμόζοντας καινοτόμους μεθόδους στην παραγωγή ιχθυδίων και στην συνέχεια στον εμπλουτισμό των ρεμάτων της περιοχής.
Ο μεγαλύτερος πληθυσμός πέστροφας της χώρας διαβιώνει στην ευρύτερη περιοχή του Ασπροποτάμου, όπου τα νερά διατηρούνται ψυχρά για μεγάλο χρονικό διάστημα με ένα εύρος θερμοκρασίας που κυμαίνεται από 1ο C τους χειμερινούς μήνες μέχρι 17ο C το καλοκαίρι. Πρόκειται για στοιχεία που μας έδωσε ο δασολόγος στο δασαρχείο Καλαμπάκας κ. Σπύρος Μουζιούρας, ο οποίος κάνει λόγο για προστασία της άγριας πέστροφας. Τα συγκεκριμένα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο ημερίδας με θέμα “Οικοσύστημα Ασπροποτάμου-Προστασία της άγριας ζωής” που πραγματοποιήθηκε στο Περιβαλλοντικό Κέντρο Ασπροποτάμου στη θέση Τρία Ποτάμια. Πάντως ο ίδιος δεν παραλείπει να αναφερθεί και στις κυριότερες απειλές που δέχεται η άγρια πέστροφα.
Έτσι, κυριότερη απειλή είναι η ληστρική και παράνομη αλιεία από τον άνθρωπο. Σημαντικό βάρος, θα πρέπει ωστόσο να δοθεί στην διατήρηση του οικοσυστήματος της περιοχής αφού τυχόν υποβάθμισή του θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα για την παραπέρα διαβίωση του είδους.
Περιγραφή
Αναλυτικά στοιχεία, στη συνέχεια μας δίνει για τα χαρακτηριστικά του ψαριού. Το είδος της άγριας πέστροφας είναι εκείνο που συναντάτε στα περισσότερα ορεινά ποτάμια της πατρίδας μας και είναι συγγενές είδος με την πέστροφα που εκτρέφεται στα ιχθυοτροφεία. Είναι ποικιλόμορφο είδος και υπάρχει εξωτερική διαφοροποίηση της ανάλογα με την περιοχή στην οποία διαβιώνει.
Το σώμα της άγριας πέστροφας είναι επίμηκες και καλύπτεται από αρκετή βλέννα. Το μήκος της φτάνει τα 80 εκατοστά και το βάρος, όπως μας έχει αναφερθεί από αξιόπιστες μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής, μπορεί να φτάσει τα 7 κιλά. Σήμερα όμως που και η ποσότητα των νερών είναι μικρότερη δεν μας έχουν αναφερθεί η ύπαρξη τόσων μεγάλων ψαριών.
Τα ψάρια που αλιεύονται στην περιοχής μας, αναφέρει ο δασάρχης Καλαμπάκας κ. Χρήστος Πίσσιας, είναι πολύ μικρότερα και το βάρος τους δεν ξεπερνά τα 300 γραμμάρια.
Στις πλευρές της πέστροφας υπάρχουν πορτοκαλί και σκούρες κηλίδες. Στο κεφάλι και στο ραχιαίο πτερύγιο υπάρχουν μόνο σκούρες, ενώ κύριο χαρακτηριστικό του είδους είναι η πορτοκαλί κηλίδα που βρίσκεται στην άκρη του λιπώδους πτερυγίου.
Η πέστροφα ζει σε ορεινά ποτάμια που διαθέτουν πετρώδη πυθμένα, άφθονη παρόχθια βλάστηση καθώς ομαλή και ταχεία ροή νερού. Προτιμά περιοχές με κρύα νερά, άφθονο οξυγόνο και είναι ψάρι που υποφέρει από την μόλυνση του νερού. Όταν αντιληφθεί την παρουσία του ανθρώπου καλύπτεται πίσω από τις πέτρες και την παρόχθια βλάστηση.
Είναι σαρκοφάγο ψάρι και έχει δόντια εκτός από τους σιαγόνες τόσο πάνω από την γλώσσα όσο και στην οροφή της στοματικής κοιλότητας. Τρέφεται με καρκινοειδή, μαλάκια, σκουλήκια, έντομα, ακόμα και άτομα του ίδιου είδους αν αυτά είναι μικρότερου μεγέθους.
Τρέφεται πάντα με μικροοργανισμούς που βρίσκονται σε κίνηση. Η καλή όραση που διαθέτει την βοηθά στον εντοπισμό της τροφής αφού τρέφεται με οργανισμούς που τους εντοπίζει καθώς κινούνται.
Η περίοδος αναπαραγωγής αρχίζει από τον Δεκέμβριο και διαρκεί μέχρι το τέλος Ιανουαρίου ανάλογα με τις θερμοκρασίες του νερού. Κατά την περίοδο της αναπαραγωγής μετακινείται σε μικρότερα ρέματα σε θέσεις με χαμηλή και ομαλή ροή νερού με χαλικώδες υπόστρωμα.
Το θηλυκό αποθέτει τ’ αυγά του σε κοιλότητες που σχηματίζει στον πυθμένα του ρέματος και αφού γονιμοποιηθούν από το αρσενικό τα σκεπάζει με βότσαλα. Τα ιχθύδια που θα εκκολαφθούν στην αρχή τρέφονται από τον λεκιθικό σάκο, που βρίσκεται στο κάτω μέρος του σώματος τους και μετά αρχίζει η φυσική διατροφή τους
Τα αυγά της πέστροφας είναι πολύ ευαίσθητα στις έντονες πλημμυρικές παροχές και στη θολότητα των υδάτων. Το ποσοστό των αυγών που τελικά θα εκκολαφθεί στο ελεύθερο περιβάλλον είναι πολύ μικρό και δεν υπερβαίνει το 5% - 10%.
Πεστροφογεννητικός σταθμός
Για την προστασία, ανάπτυξη και εμπλουτισμό των ρεμάτων της περιοχής με άγρια πέστροφα, το έτος 1975 στη θέση ΄΄Κουκουφλί΄΄ του Δασικού Συμπλέγματος δημιουργήθηκε ο Πεστροφογεννητικός Σταθμός Ασπροποτάμου. Σκοπός της ίδρυσής του, ήταν η παραγωγή ιχθυδίων πέστροφας για τον εμπλουτισμό των ορεινών ρεμάτων της περιοχής, η ενθάρρυνση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας για την ίδρυση παρόμοιων σταθμών και η μελέτη του βιολογικού κύκλου της πέστροφας.
Ο σταθμός υπήρξε πρωτοπόρος εφαρμόζοντας καινοτόμους μεθόδους στην παραγωγή ιχθυδίων και στην συνέχεια στον εμπλουτισμό των ρεμάτων της περιοχής.
Παράλληλα έγινε διάθεση ιχθυδίων και σε άλλες περιοχές της Ελλάδος (Φλώρινα, Καστοριά, Δράμα κ.λ.π.) συμβάλλοντας έτσι στον εμπλουτισμό πολλών ορεινών ρεμάτων της πατρίδα μας.
Όμως παρά την σημαντική προσφορά του Πεστροφογεννητικού Σταθμού Ασπροποτάμου στον εμπλουτισμό των ρεμάτων με ιχθύδια άγριας πέστροφας τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, ο σταθμός, αναφέρει ο κ. Μουζιούρας, δεν χρηματοδοτήθηκε ανάλογα με την προσφορά του, με αποτέλεσμα σταδιακά να υποστεί μεγάλες φθορές, να έχει σοβαρά προβλήματα λειτουργίας και να μην μπορεί να ανταποκριθεί στους σκοπούς για τους οποίους δημιουργήθηκε.

Το μεγάλο υψόμετρο, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες με τις μεγάλες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις, οι ακραίες θερμοκρασίες και η συνεχής χρήση, είχαν σαν αποτέλεσμα τη φθορά των εγκαταστάσεων και επιβάλουν την άμεση εκτέλεση εργασιών βελτίωσης και συντήρησής τους.
Θεωρούμε, προσθέτει ο κ. Μουζιούρας, ότι θα πρέπει να ληφθούν άμεσες για την διατήρηση και συνέχιση της λειτουργίας του σταθμού.

Απαγορεύσεις

Τέλος εφαρμόζονται συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία της άγριας πέστροφας. Απαγορεύεται η αλιεία της πέστροφας των ρευμάτων από 1 Νοεμβρίου μέχρι 15 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους. Η αλιεία γίνεται μόνο με αγκιστρωτά εργαλεία εκτός από παραγάδια, ενώ απαγορεύεται η αλιεία με ψαροντούφεκο, δίχτυα, βολκούς κ.λ.π.
Απαγορεύεται επίσης η αλιεία με ηλεκτρικές συσκευές, φωτεινές πηγές, με δυναμίτιδα ή άλλες εκρηκτικές ύλες καθώς και οποιαδήποτε άλλη τοξική ή φυτική ουσία που ναρκώνει, παραλύει ή σκοτώνει τα ψάρια.
Απαγορεύεται η αλιεία με εργαλεία και μηχανήματα που φράζουν το ποτάμι και εκτρέπουν την κοίτη του ποταμού.
Ενώ κάθε ερασιτέχνης ψαράς επιτρέπεται να πιάνει 2 κιλά ψάρια το 24ωρο ή 3 ψάρια ανεξαρτήτου βάρους. Το μέγεθος της αλιευόμενης πέστροφας δεν πρέπει να είναι μικρότερο από 20 εκατοστά.
Απαγορεύεται τέλος η πώληση και γενικά η εμπορία ψαριών που προέρχονται από την ερασιτεχνική αλιεία.
Η ΕΡΕΥΝΑ 12 Ιουνίου 2011, αρ. φύλλου 15818, σελίδα 12

Δεν υπάρχουν σχόλια: