Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2012

H αποσύνδεση της λέξης Βλάχος από υποτιμητικές συνδηλώσεις.

Στην Ελλάδα η βλάχικη γλώσσα, αν και θεωρείται υπό εξαφάνιση, εξακολουθεί να παραδίδεται σποραδικά από στόμα σε στόμα. Η βλάχικη συνείδηση δεν περνά αποκλειστικά μέσα από τη χρήση της βλάχικης γλώσσας, γι΄ αυτό και υπάρχουν δραστήρια μέλη βλάχικων συλλόγων που δεν γνωρίζουν βλάχικα. Η λέξη «Βλάχος» χρησιμοποιείται στα ελληνικά αλλά και σε άλλες βαλκανικές γλώσσες με μεγάλη ευκολία για τους ορεσίβιους βοσκούς αλλά και γενικότερα τους χωριάτες, τους κατοίκους της υπαίθρου που τους λείπει η καλλιέργεια. Πολλές φορές αυτή είναι η μοναδική γνωστή σημασία. Οι Βλάχοι ήταν για αιώνες γνωστοί στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ως νομάδες ποιμένες αιγοπροβάτων που ζούσαν μακριά από τα αστικά κέντρα εντός μια πατριαρχικά δομημένης κοινωνίας. Στη συνέχεια, μετά τον 18ο αιώνα, διαπιστώνεται η δημιουργία ευημερούσας αστικής τάξης που συνέβαλε αποφασιστικά στη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους. Ως συνέπεια παλαιών κοινωνικών αντιθέσεων, η βλάχικη αυτοεικόνα παλινδρομεί μεταξύ του στερεοτύπου του «άξεστου χωρικού» και εκείνου του «εθνικού ευεργέτη και ήρωα», ενώ παραμένει ζητούμενο, ακόμα και σήμερα, η αποσύνδεση της λέξης Βλάχος από υποτιμητικές συνδηλώσεις.
Ο Σταμάτης Μπέης είναι ερευνητής της Ακαδημίας Αθηνών. Εφημερίδα, Τα Νέα. Σάββατο, 6 Ιουνίου 2009

Παρατηρήσεις δικές μας:
H εξαφάνιση της γλώσσας είναι αποτέλεσμα (εν μέρει) του στερεότυπου του «άξεστου χωρικού» που έχει συνδεθεί άδικα με του Βλάχους. Άλλοι παράγοντες που συμβάλουν στην εξαφάνιση είναι οι ανυπόστατες εθνικές ανασφάλειες και η αναπόφευκτη εξέλιξη των κοινωνιών.

Η αποσύνδεση της λέξης Βλάχος από υποτιμητικές συνδηλώσεις μπορεί να επιτευχθεί μόνο από τους ίδιους τους Βλάχους. Το ελάχιστο που μπορεί να επιτευχθεί είναι ο πλήρης διαχωρισμός των δυο ερμηνειών. Αξίζει.

Δεν υπάρχουν σχόλια: